Η ιεροτελεστία της Επιδαύρου

Το ταξίδι ξεκινά πολύ πριν φτάσεις στο θέατρο. Είναι ο δρόμος μέσα από τα πεύκα της Αργολίδας, το φως που αλλάζει καθώς πέφτει το απόγευμα, η αίσθηση πως πηγαίνεις κάπου που δεν είναι απλώς ένας ακόμα προορισμός. Η Επίδαυρος δεν επισκέπτεται, βιώνεται. Και όταν επιτέλους κάθεσαι στις πέτρινες κερκίδες, με τον έναστρο ουρανό να απλώνεται από πάνω σου, νιώθεις ένα δέος που δύσκολα περιγράφεται, γιατί ξέρεις πως στο ίδιο ακριβώς σημείο ανέβαιναν παραστάσεις πριν από χιλιάδες χρόνια, πως οι πέτρες κάτω από τα πόδια σου έχουν δει γενιές και γενιές θεατών να κάθονται εκεί όπου κάθεσαι τώρα εσύ.

Η φημισμένη ακουστική του θεάτρου είναι δέος από μόνη της. Ο ψίθυρος ενός ηθοποιού φτάνει καθαρός ως την τελευταία σειρά, σαν να σου μιλά προσωπικά, σαν η ίδια η πέτρα να θυμάται κάθε λέξη που ειπώθηκε εδώ. Κι όμως, εξίσου εντυπωσιακή είναι η θέα που έχεις από τις κερκίδες. Καθισμένος ψηλά, βλέπεις πίσω από τη σκηνή τους λόφους και τα πεύκα να απλώνονται μέχρι εκεί που φτάνει το μάτι, τη φύση να γίνεται σκηνικό, χωρίς κουρτίνες, χωρίς τεχνητό φόντο. Το τοπίο γίνεται μέρος της παράστασης με έναν τρόπο που καμία σύγχρονη σκηνή δεν μπορεί να αναπαραγάγει.

Υπάρχει και κάτι ακόμα στην ατμόσφαιρα της Επιδαύρου, μια παράξενη γαλήνη που πολλοί νιώθουν χωρίς να μπορούν εύκολα να την εξηγήσουν. Ίσως δεν είναι τυχαίο. Ο αρχαιολογικός χώρος της Επιδαύρου δεν ήταν μόνο θέατρο, ήταν και ιερό του Ασκληπιού, τόπος θεραπείας όπου οι άνθρωποι ταξίδευαν από μακριά αναζητώντας ίαση για το σώμα και την ψυχή τους. Αυτή η ιστορία φαίνεται να έχει μείνει χαραγμένη στον αέρα του τόπου, και η ηρεμία που νιώθεις εκεί μοιάζει να είναι απόηχος αυτής της παλιάς λειτουργίας καταφυγίου.

Και μετά υπάρχει το ίδιο το έργο. Στην Επίδαυρο έχεις συχνά την ευκαιρία να δεις αρχαία δράματα μέσα στο περιβάλλον για το οποίο γράφτηκαν, σαν να τα ανακαλύπτεις για πρώτη φορά, ακόμα κι αν τα έχεις διαβάσει δεκάδες φορές. Η Ορέστεια, η τρομερή αλυσίδα φόνων και εκδίκησης μέσα στον οίκο των Ατρειδών, παίζεται εκεί κάτω από τον ίδιο ουρανό που παρακολουθούσε τους πρώτους θεατές της, και όλα γίνονται πιο αληθινά και βιωματικά, σαν να μεταφέρεσαι σε εκείνη την εποχή και να βλέπεις την ιστορία να ξεδιπλώνεται μπροστά σου.

Γι' αυτό η Επίδαυρος παραμένει ιεροτελεστία και όχι απλώς εκδήλωση, μια νύχτα όπου το αρχαίο δράμα παύει να είναι μάθημα ιστορίας και γίνεται ζωντανή εμπειρία, κάτι που δεν ξεχνάς εύκολα, όσες παραστάσεις κι αν δεις έπειτα.